Kanal tedavisi (endodontik tedavi), dişin içindeki sinir ve damarları barındıran pulpa dokusunun iltihaplandığı ya da canlılığını yitirdiği durumlarda uygulanan bir işlemdir. Amaç, enfekte dokunun temizlenmesi ve kök kanallarının doldurularak dişin ağızda tutulmasıdır. Pek çok kişinin korkuyla andığı bu işlem, günümüzde lokal anestezi altında yapılır ve çoğu zaman dişi çekmeye alternatif bir seçenek sunar.
Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
- Diş sinirine ulaşmış derin çürükler
- Sıcak ya da soğuktan sonra uzun süre geçmeyen ağrı
- Kendiliğinden başlayan, geceleri artan zonklama
- Dişin üzerine basınca ağrı ve diş etinde şişlik ya da apse
- Darbe sonrası dişin renginin koyulaşması
Bu belirtilerin her biri kanal tedavisi gerektiği anlamına gelmez. Karar, klinik muayene, canlılık testleri ve röntgen bulgularıyla diş hekimi tarafından verilir. Bazen hiçbir belirti vermeyen dişlerde de röntgende kök ucunda iltihap saptanabilir.
İşlem Nasıl İlerler?
Diş uyuşturulduktan sonra çürük temizlenir ve pulpa odasına ulaşılır. Kök kanalları özel aletlerle şekillendirilir, yıkanır ve uygun bir malzemeyle doldurulur. Vakanın durumuna göre işlem tek seansta ya da birkaç seansta tamamlanabilir. Kanal tedavisi sonrasında dişin üzeri dolgu ya da kronla kapatılır; kanal tedavili dişler daha kırılgan olabildiği için arka dişlerde kaplama sık önerilir.
Sonrasında Neler Olabilir?
İşlemden sonraki birkaç gün dişin üzerine basınca hassasiyet hissedilebilir. Şişliğin artması, ateş ya da şiddetlenen ağrı gibi durumlarda diş hekimine başvurulmalıdır. Kanal tedavisinin başarı oranı yüksek kabul edilse de her vakada başarılı olmaz. Kanalların karmaşık yapısı, gözden kaçan ek kanallar, kırık aletler ya da kökte çatlak gibi nedenlerle iltihap devam edebilir. Bu durumda kanal tedavisinin yenilenmesi, kök ucu cerrahisi ya da dişin çekimi seçenekleri konuşulur.
Diş Çekilirse
Kurtarılamayan bir dişin çekilmesi hâlinde boşluğun nasıl değerlendirileceği ayrı bir karardır; seçenekler arasında yer alan implant için implant tedavisi sayfasına bakılabilir.
Önlemek Mümkün mü?
Kanal tedavisine yol açan durumların başında ihmal edilmiş çürükler gelir. Düzenli kontrollerde küçük çürüklerin fark edilip dolguyla tedavi edilmesi, daha kapsamlı işlemlerin önüne geçebilir. Şekerli yiyeceklerin sıklığını azaltmak çürük riskini düşürür; ayrıntılar ağız sağlığı ve beslenme sayfasında. Diş hekimine gitmeyi erteleyenler için diş hekimi korkusu yazısı da yol gösterebilir.