Ortodonti, dişlerin ve çenelerin konumundaki düzensizliklerle ilgilenen diş hekimliği uzmanlık alanıdır. Çapraşık dişler, dişler arası boşluklar, alt ve üst çenenin birbirine uyumsuz kapanışı ya da öne doğru çıkık dişler bu alanın konuları arasındadır. Ortodonti yalnızca estetik bir tercih değildir; düzgün kapanış çiğneme işlevini kolaylaştırabilir ve dişlerin temizlenmesini daha kolay hâle getirebilir.
Hangi Yaşta Başvurulmalı?
Çocuklarda iskelet gelişimi sürdüğü için bazı çene sorunlarına büyüme döneminde müdahale edilebilir. Bu nedenle çocukların ortodontik açıdan erken yaşta bir kez değerlendirilmesi sık önerilen bir yaklaşımdır; konuyla ilgili genel bilgiler çocuk diş hekimi sayfasında yer alıyor. Yetişkinlerde de ortodontik tedavi mümkündür; ancak diş eti ve kemik sağlığının uygun olması gerekir ve bazı iskelet sorunlarında çene cerrahisiyle birlikte planlama yapılabilir.
Tedavi Seçenekleri
- Metal braketler: Uzun süredir kullanılan, pek çok vakada uygulanabilen yöntem
- Seramik braketler: Diş rengine yakın, daha az fark edilen braketler
- Lingual teknik: Braketlerin dişlerin iç yüzeyine yapıştırılması
- Şeffaf plaklar: Belirli aralıklarla değiştirilen, çıkarılabilir plaklar
Hangi yöntemin uygun olduğu; sorunun türüne, karmaşıklığına ve hastanın plakları düzenli takma konusundaki disiplinine göre ortodontist tarafından belirlenir. Şeffaf plakların her vakada aynı sonucu vermeyebileceği bilinmelidir.
Süreç ve Riskler
Tedavi öncesinde ağız içi ve yüz fotoğrafları, ölçüler ve röntgenler alınır. Aktif tedavi süresi vakaya göre değişir ve genellikle aylarca, bazen yıllarca sürer. Tel takılı dönemde temizlik zorlaşır; bu da çürük ve braket çevresinde beyaz lekeler oluşması riskini artırır. Diş eti iltihabı, kök uçlarında kısalma ve ağız içinde tahriş gibi istenmeyen durumlar da görülebilir.
Pekiştirme Dönemi
Tedavi bittiğinde dişler eski konumuna dönmeye eğilimlidir. Bu nedenle sabit ya da hareketli pekiştirme aygıtları kullanılır. Bu aşamanın ihmal edilmesi, elde edilen düzenin kısmen kaybolmasına yol açabilir.
Telle Beslenme ve Günlük Yaşam
Sert, yapışkan ve çok şekerli yiyecekler hem braketlerin kopmasına hem de çürüğe zemin hazırlayabilir. Okul ya da iş temposu içinde Ankara’da gün boyu dışarıda olanların yanında küçük bir diş fırçası taşıması işe yarar. Beslenmenin ağız sağlığına etkisi için ağız sağlığı ve beslenme sayfasına göz atılabilir.